Cultuur wordt vaak genoemd als een van de grootste obstakels voor succesvolle offshore outsourcing. Hoewel we dat allemaal weten en het er vaak genoeg over hebben, is ook duidelijk dat we niet allemaal precies begrijpen hoe offshore-projecten worden beïnvloed door cultuurverschillen, en hoe we eventueel daaruit voortvloeiende complicaties het beste kunnen aanpakken.

Om beter te begrijpen hoe cultuurverschillen tot uiting komen, kun je vertrouwen op onderzoek op dit gebied, of uitgaan van ervaringen en observaties uit de eerste hand. Als je bij onderzoek wilt beginnen, is het werk van Geert Hofstede een mooi uitgangspunt: hij heeft culturele verschillen tussen verschillende landen uitgewerkt op basis van vijf ‘dimensies’: Machtsafstand, Individualisme, Masculiniteit, Onzekerheidsvermijding en Lange- of Kortetermijndenken. Bijvoorbeeld: westerse landen (West-Europa, Noord-Amerika) zijn veel individualistischer dan de collectieve culturen in Latijns-Amerika en Azië; Aziatische landen zoals China en Japan scoren veel hoger op lange-termijndenken dan de westerse landen, die veel meer met de korte termijn bezig zijn. Richard Nisbett, een sociaal-psycholoog, ontdekte dat in het oosten onderwerpen holistisch door een groothoeklens worden bekeken, terwijl in westerse landen veel meer de neiging bestaat onderwerpen geïsoleerd te bezien, door een lens met een kleine hoek en met een scherpe focus. Een andere studie keek naar culturen en het verzwijg-effect, dat optreedt als een of meer belanghebbenden informatie hebben die erop duidt dat een bepaald project gaat falen, maar die die informatie vervolgens voor zich houden en het project gewoon door laten gaan. Uit dit onderzoek blijkt dat het risico dat dergelijke informatie wordt verzwegen in Azië aanmerkelijk hoger ligt dan in het westen.

Natuurlijk zitten er nogal wat voorbehouden en aannames in dergelijke studies, en dus moet je ze meer zien als voorlopige uitgangspunten dan als absolute waarheden.

Uit eigen ervaringen en observaties komen veel specifiekere aspecten naar voren. Utkarsh Rai bijvoorbeeld, de auteur van Offshoring Secrets, noemt specifieke aspecten van de Indiase cultuur die opduiken bij het managen van offshore-projecten: de vergelijkende en contrasterende cultuur, de socialisatie van de werkplek, het belang van leeftijd en senioriteit, gevoelig zijn voor kritiek en moeite hebben met nee-zeggen. En dat dan in scherp contrast met sommige typisch westerse eigenschappen, zoals de directe kritiek, de enigszins omslachtige stijl van communiceren en de focus op productiviteit in Engeland, en de informele werksfeer, de directe maar soms overdreven stijl van communiceren en de ‘alles draait om tijd en geld-benadering’ in de VS.

Dergelijke cultuurverschillen hebben invloed op interactie, communicatie, interpretatie, begrip, productiviteit, comfort en commitment.

Hoe gaan we om met die verschillen? Tot op heden hebben ondernemingen twee verschillende routes gevolgd: culturele bewustwording en de inzet cultureel-compatibele middelen. Bij culturele bewustwording gaat het over workshops en sessies zowel offshore als bij de thuisbasis om beide zijden bewust te maken van elkanders culturele eigenaardigheden. Dergelijke sessies worden tegenwoordig zelfs als gratis extra onderdeel aangeboden tijdens veel grote outsourcing programma’s. De inzet van cultureel-compatibele middelen betekent dat je lokaal managers werft die de relatie met het hoofdkantoor managen, of zelfs dat je ervoor kiest te offshoren naar een cultureel compatibele locatie (zoals van Engeland naar Zuid-Afrika). De twee zaken die je in gedachten moet houden bij dergelijke trajecten, zijn om te beginnen de vraag of culturele verschillen ook intern bij de service provider worden geadresseerd, en daarnaast of je bereid bent een deel van je kostenvoordeel op te offeren om tot een oplossing te komen.

Reageer