Omgaan met gespannen personeel

Op veel werkvloeren wordt de werksfeer er de laatste tijd niet beter op. Met ‘de crisis’ in de lucht neemt de onzekerheid toe. Collega’s vliegen elkaar om niets in de haren, de communicatie daalt tot het vriespunt en de productiviteit begint te wankelen. Coach Sylvia Lafair geeft puntsgewijs aan wat je in zo’n situatie altijd, soms en nooit moet doen.

Wees je ervan bewust dat, als de druk toeneemt en we ons gedwongen voelen te presteren, in ons brein (in de amygdala) een heel basaal mechanisme op gang komt dat bepaalt wat we gaan doen: vluchten of vechten. Onze missie wordt overleven, en om dat te bereiken zullen we hetzij instinctief bij de dreiging vandaan vluchten, hetzij in actie komen om iemand van die dreiging te redden. Op het werk komt dat wat subtieler tot uiting: telefoontjes worden niet meer beantwoord, er komen snerende opmerkingen vermomd als grappen, de toon verscherpt, er wordt met vingers gewezen en anderen worden genegeerd of juist in bescherming genomen.

Als manager is het je taak de waarschuwingssignalen te leren herkennen die erop duiden dat dat oude verdedigingsmechanisme in werking is getreden. Wees bedacht op herhaald destructief gedrag, zoals bijvoorbeeld de drama queen die voortdurend staat te roddelen, de martelaar die als eerste binnenkomt en als laatste vertrekt en onderweg voortdurend loopt te klagen, de overpresteerder die het nodig vind voortdurend te benadrukken dat zijn werk beter is dan dat van de rest, de vermijder die nooit lang genoeg blijft hangen om een probleem te helpen oplossen.

Een goede tactiek is proberen je medewerkers de gelegenheid te bieden om over hun crisisangst te praten. Als er ruimte is om zorgen te delen en eerlijk en open te zijn tegenover collega’s, is er ook ruimte voor ‘uiten, inzien en laten gaan’. Daarna kan er weer productief worden gewerkt.

Voorkom te allen tijde dat er een omgeving ontstaat waarin overlevingspatronen opborrelen en groeien. Wat je zeker niet moet doen is een cultuur aanmoedigen waarin iedereen rondloopt met een krampachtige glimlach, inwendig kokend en zo gesloten als een oester. Als de meest primaire delen van ons zenuwstelsel worden uitgeschakeld, ontstaat er op een gegeven moment vanzelf kortsluiting in de vorm van heftige conflicten. Aan de andere kant mag er ook geen sfeer ontstaan waarin iedereen zich geroepen voelt voortdurend alles met elkaar te delen en de emoties zo hoog oplopen dat er door alle roddels en geruchten helemaal geen werk meer wordt verricht.

Sylvia Lafair is auteur van Don't Bring It To Work: Breaking the Family Patterns that Limit Success en president bij Creative Energy Options.