IT vraagt Nieuwe Helden

We staan aan de vooravond van een spectaculaire tijd, een periode van een jaar of tien waarin we drastische veranderingen gaan zien in hoe we werken, leren, spelen, betalen, verzorgen en communiceren. Ik vind het allemaal even interessant - maar het meest van alles zie ik uit naar wat er gaat veranderen in de manier waarop we informatietechnologie gaan leveren.

De definitie van succesvol IT leiderschap gaat volledig op de schop. In de komende jaren vereist succes een heel nieuwe soort IT-helden. Wat het hoger management verwacht van IT is al veranderd - de oude IT-helden zijn al uit de gratie geraakt. Succesvol zijn in de IT betekent al lang niet meer dat je extreem kostbare, complexe en onderhoudsgevoelige bloatware tijdig, binnen budget en volgens de specificaties weet af te leveren.

Er zijn veel verschillen tussen de oude en de nieuwe helden van de IT. Generaties lang waren de beste IT-leiders de mensen die vragen beantwoorden, doelstellingen halen en dingen voor elkaar krijgen. Tegenwoordig is een IT-leider succesvol als hij vragen kan stellen, doelstellingen kan bepalen en kan afwegen welke dingen de moeite waard zijn om wel of niet te doen. Als je in de komende jaren een succesvolle leidinggevende positie in de IT wilt innemen, dan is dàt wat je moet kunnen. Lukt dat niet, dan leidt je leiderschap nergens naartoe.

De nieuwe IT-held waar de business-wereld nu naar zoekt, begrijpt dat de werkelijke waarde van IT niet in de technologie zit die je koopt, of hoe efficiënt je kunt uitrollen wat je hebt gekocht. Waar het om gaat is met welk doel je je keuzes maakt uit de weelde aan technologische opties die je ter beschikking staan.

De nieuwe IT-leiders weten ook dat er maar één effectieve manier is om te bepalen welke problemen IT moet oplossen, en dat is door intiem en intens samen te werken met de mensen die die technologie gaan gebruiken. Wat dat betreft is het interessant te zien hoe het Amerikaanse leger zijn strategie heeft aangepast: tegenwoordig sturen ze ervaren antropologen met de voorste troepen mee in "menselijk-terrein-teams" die zich bezighouden met "snelle etnografische assessments": ze doen interviews, ondervragen de bevolking, onderzoeken de sociale netwerken en de machtsverdeling en eventuele interne conflicten, en proberen zich in zijn algemeenheid een zo goed mogelijk beeld te vormen van hoe de lokale bevolking denkt.

Als we toch parallellen trekken met militaire voorbeelden: de nieuwe helden van de IT moeten zich minder spiegelen aan Achilles (problemen oplossen met bruut geweld) en meer aan Odysseus (problemen oplossen door de zaak te onderzoeken en met innovatieve nieuwe benaderingen te komen waar niemand nog aan had gedacht).

De beste IT-organisaties worden in toenemende mate de oren en ogen van de onderneming. De oude IT-helden keken naar de business processen en droegen iets bij door iets weg te halen (in de vorm van kosten, tijd of complexiteit). De nieuwe IT-helden voegen iets toe (inzicht). De oude IT-helden hielden zich uitsluitend bezig met taken binnen de onderneming. De nieuwe IT-helden wordt gevraagd nieuwe ontwikkelingen in de externe markt door te lichten en te duiden. Een fastfood-keten vraagt zijn IT-team bijvoorbeeld zich eens te buigen over de ambachtelijk trend in voeding en voedselbereiding. Een autofabrikant vraagt zijn IT-afdeling eens goed te kijken naar de mogelijkheden die ze zien in de stijgende populariteit van naar eigen smaak aangepaste wagens. Een kabelnetwerk benadert zijn IT om eens na te gaan waarom een bepaalde ster plots zo succesvol is. Dergelijke verzoeken zijn van nature niet transactioneel.

Een van de belangrijkste nieuwe functies van de IT-held is dat hij functioneert als een soort strategische denktank voor de onderneming. Om nog even terug te grijpen op de militaire voorbeelden: IT zou voor de moderne onderneming een soort DARPA moeten zijn - de Defense Advanced Research Projects Agency die zich bezighoudt met het bedenken en voorkomen van strategische verrassingen voor het Amerikaanse leger (onder meer resulterend in het moderne internet). In die rol is het je taak voortdurend vragen te stellen bij bestaande opvattingen om te zien of die de tand des tijds nog kunnen doorstaan.

Het is niet onverstandig nu al voor jezelf na te gaan hoe dat zit met je eigen opvattingen over wat IT succesvol maakt.