Waarom riskante vragen risico verminderen

"Hoe worden baby's gemaakt?" Die vraag werd me onlangs gesteld door mijn nieuwsgierige dochter.

Uiteraard kwam ze met die vraag aanzetten te midden van mijn vrienden en familie. Net op het moment dat de conversatie een moment stil kwam te liggen, greep mijn dochter haar kans om de vraag te stellen waarmee ze ongetwijfeld al een tijdje rondliep.

Ondanks dat iedereen de vraag meekreeg, hulden de volwassenen zich een moment in stilzwijgen. Sommigen keken de andere kant op, anderen vermeden oogcontact. Een aantal moesten hun lach inhouden. De andere kinderen zaten er stilletjes bij, benieuwd naar of zij ook iets nieuws zouden gaan horen.

Voor sommige kinderen is dit geen prettige vraag. Omdat ze het antwoord niet weten of het antwoord van hun eigen ouders niet krijgen, moet het kennelijk een geheim blijven.

Voor mijn dochter was het een simpele vraag. En zij wilde gewoon een antwoord.

Zonder de ervaring van het horen van een 'nee', het vermijden van een antwoord of een veelbetekenende stilte, stelde zij de vraag die andere kinderen ook zouden willen stellen. Ik bewonder haar moed om vragen te stellen, zo recht voor z'n raap.

Ze krijg van mij een antwoord. Niet aan tafel bij het grote publiek, maar we gaven haar later een antwoord waar ze wat mee kon. En we complimenteerden haar met het stellen van de vraag.

Volwassenen - vooral in de zakelijke wereld - zijn geconditioneerd om vervelende vragen te vermijden, vooral als de persoon die de vraag stelt vreemd aangekeken gaat worden. Hoewel het vermijden van schaamte en ongemakkelijkheid in sommige situaties best handig kan zijn, zorgt het er ook voor dat we riskante vragen liever vermijden.

Doordat we deze risicovolle vragen liever niet zien, verhogen we ons risico!

Kinderen zijn daarom bijzonder: ze hebben geen filter, kunnen niet buigen op ervaringen en stellen hun vragen op basis van een natuurlijke nieuwsgierigheid.

In feite stellen kinderen heel veel vragen. Sta eens stil bij de gevolgen hiervan:

• Ze leren soms wat ze niet horen te vragen
• Andere keren leren ze wie ze het niet kunnen vragen
• Maar in de meeste gevallen, krijgen ze het antwoord op hun vraag

Ze nemen risico, maar het voelt voor hen niet als riskant. Ze leren in het proces.

Breng een tijdje met mij door en het zal je opvallen dat ik vragen stel; eigenlijk non-stop. Ik ben overal in geïnteresseerd. Het resultaat hiervan is dat ik mijn kinderen aanmoedig om overal vraagtekens bij te stellen.

Ben ik gek? Misschien. Maar toch gebeuren er drie zaken wanneer anderen aan mij vragen stellen:
1. Ik leer ervan, vaak in de zoektocht naar het correcte antwoord
2. Mijn perspectief verandert en ik moet mijn mening soms bijstellen.
3. Zowel bij mijzelf als bij de vragensteller ontstaan nieuwe vragen, gebaseerd op een rijke set aan gedeelde ervaringen.

In de securityindustrie geldt dat we het stellen van lastige vragen vaak vermijden. In het proces verhogen we ons risico omdat we de mogelijkheden om te leren, om ons perspectief te veranderen en op extra (gedeelde) ervaringen op te doen niet aangrijpen.

Wanneer we dit weten te veranderen en oefenen met het lef dat nodig is om een risicovolle vraag te stellen, levert dit meestal antwoorden op. De kans is groot dat anderen opgelucht zullen zijn - de kans bestaat dat zij zich hetzelfde afvroegen en jouw riscio hun probleem oplost.

Soms nodigt zo'n aanpak uit tot het stellen meer vragen aan jouw persoon. Deze vrije uitwisseling van vragen en antwoorden reduceert risico doordat communicatie wordt bevordert - en hopelijk verbetert.

Welke riskante vragen zou jij je baas en collega's willen stellen? Het kan vandaag nog!