RIM werkt toe naar apotheose

Op de BlackBerry Developer Conference 2012, dinsdag en vandaag gehouden in de Amsterdam RAI draait het maar om één ding: BlackBerry 10. Het nieuwe OS moet nog gepresenteerd worden, maar het bedrijf zelf is al razend enthousiast van de mogelijkheden die dit kennelijk revolutionaire besturingssysteem moet gaan bieden. "We are ready to compete, make no mistake", zei CEO Thorsten Heins tijdens de openingspresentatie. Of hij zijn woorden waar kan maken, valt nog te bezien.

De cijfers die RIM gisteren voor het oog van 2000 ontwikkelaars presenteerde waren fantastisch. "We hebben 75 miljoen BlackBerry-abonnees en zijn afgelopen jaar met 35 procent wereldwijd gegroeid", sprak Heins trots. In Europa zou het aantal BlackBerry-klanten jaarlijks met 75 procent toenemen. Ook op gebied van apps was er reden voor een hallelujastemming: in de voorbije jaren zijn er ruim 2 miljard mobiele apps van BlackBerry App World gedownload. Per dag komen hier 6 miljoen apps bij.

Cijfers schetsen een vertekend beeld

Dit lijken prachtige cijfers, maar wat zeggen ze werkelijk? RIM sprak met geen woord over de verschillende segmenten waarin het actief is en ook werd er geen vergelijking getrokken met concurrerende platforms als Android en Apple's iOS. Bovendien staan de 60.000 apps van BlackBerry in schril contrast met de enorme aantallen van de Android Market (400.000+) en de App Store (500.000+). Ook het aantal downloads van 6 miljoen per dag (= 186 miljoen per maand) steekt schril af die de 1 miljard per maand die Apple meldt. Natuurlijk zeggen deze getallen niets over de kwaliteit van de apps, maar een snelle blik in de App World winkel leert dat voor veel apps van andere platforms bij BlackBerry (nog) geen alternatieven bestaan. En soms zijn ze er wel, maar je betaal je jezelf er blauw aan, want de gemiddelde app voor BlackBerry moet vaker geld opbrengen. Wat dat betreft is het statement van RIM, dat 13 procent van de ontwikkelaars meer dan 100.000 dollar aan apps verdiend heeft, wel begrijpelijk.

Na de presentatie van genoemde cijfers, was het vooral BlackBerry 10 waarop Heins in zijn keynote inzoomde. Zonder ook maar een beeld te tonen, schetste de Duitse CEO de voordelen van BlackBerry 10: Gunstig voor ontwikkelaars omdat het ontwikkelen en publiceren van applicaties eenvoudiger kan en applicaties backwards compatible blijven met BlackBerry OS 5/6/7 en PlayBook OS en gunstig voor consumenten omdat het de fragmentatie van de verschillende RIM besturingssystemen oplost en volop integreert met de cloud en worden apps geïntegreerd in het platform, zodat gebruik van losse apps en het switchen ertussen niet meer nodig is. Als de planning wordt gehaald, komen de eerste smartphones met het nieuwe OS eind dit jaar op de markt, al kon Heins geen exacte datum noemen.

PlayBook mag het opnieuw proberen

Over een nieuwe PlayBook-tablet werd op de beurs met geen woord gerept. Sterker nog, RIM blaast de vorig jaar juni uitgebrachte touchcomputer nieuw leven in met PlayBook OS 2.0, dat volgens Benelux-directeur Arnaud Bret ergens later deze maand beschikbaar moet komen. Niet alleen is de tablet inmiddels flink afgeprijsd, ook is de doelgroep breder geworden. Zonder daarbij in detail te treden zegt Bret dat de verkoop van PlayBooks in de Benelux de voorbije feestdagen "flink" genoemd mag worden.

Waar RIM voorgaande jaren nog vooral inzette op de zakelijke markt, is de focus ook bij consumenten komen te liggen. Dat is deels ontstaan door de enorme populariteit van BlackBerry Messenger in Europa, geeft Bret aan. "Ping is leidend in de markt, zowel voor consumenten als zakelijke gebruikers." Een van de doelstellingen van BlackBerry 10 is de integratie van BBM in een nieuwe generatie "BBM-connected apps". Vanuit zulke apps wordt het mogelijk om direct te chatten en te mailen met vrienden en zakelijke contacten. "Vergis je niet, dat kan enorm aanslaan in zakelijke omgevingen. Zulke ontwikkelingen zorgen ervoor dat mensen meer betrokken worden in het gebruik van onze apps."

Security blijft belangrijkste verkoopargument in zakelijke wereld

Bret benadrukt dat RIM geen pas op de plaats wil maken in de zakelijke markt, ondanks dat het flink inzet op consumenten en (consumenten)apps. "We blijven dezelfde commitment houden voor de enterprisemarkt", zegt hij. "De geavanceerde securitymogelijkheden die wij bieden, blijven nog steeds onovertroffen.

In tussentijd blijft het Canadese bedrijf inzetten op het nieuwe BlackBerry OS 7, dat voor de gemiddelde gebruiker weinig veranderingen met zich meebrengt. "We werken nu met een soort tweetrapsraket. Enerzijds willen we nu het best mogelijke bieden dat we op dit moment kunnen leveren, anderzijds willen we ook laten zien wat we op de lange termijn willen en waar developers zich nu alvast op kunnen richten. Het op QNX-gebaseerde PlayBook OS is daarin de opmaat naar het nieuwe besturingssysteem", aldus de bestuurder.

Bret is niet bang dat de achterstand op concurrerende platforms verder zal oplopen. Met het nieuwe Mobile Fusion, een oplossing voor Mobile Device Management (MDM), kan het BlackBerry-platform in zakelijke omgevingen nog lange tijd relevant blijven, meent de Fransman. "De wereld is afgelopen jaren wel veranderd", geeft hij toe. "Consumenten hebben veel meer keuze gekregen. Maar we zien daarmee ontwikkelingen als de consumerisatie en BYOD niet als bedreiging, maar als kans, want wij staan nog steeds bekend als het meest veilige en betrouwbare systeem. Met Mobile Fusion bieden we IT-managers en CIO's de mogelijkheid om BlackBerry's naast andere devices op een veilige manier te gebruiken. Wij zetten met het BlackBerry Balance-concept in op een scheiding tussen zakelijke en persoonlijke mobiele omgevingen. Dat is in onze ogen precies wat IT-beslissers willen."

Het uitblijven van echte revolutionaire verbeteringen in de huidige versies van BlackBerry en PlayBook OS lijdt er wel toe dat voor RIM spannende maanden wachten in aanloop naar BlackBerry 10. Kan het bedrijf relevant blijven in tijden waarin platforms als iOS en Android blijven domineren en spelers als Windows Phone aan de deur kloppen? Natuurlijk is er nog veel te winnen in het lage en middensegment en kunnen er nog veel BlackBerry's aan de man gebracht worden in opkomende economieën (wat Heins ook benoemde in zijn keynote), maar is dat wel verstandig voor een bedrijf wat nog maar enkele jaren terug als de high-end leverancier bij uitstek gezien werd?

Onderbouwing RIM nog niet overtuigend voor lange termijn

RIM steekt nu alvast de lofttrompet over BlackBerry 10 en toegegeven, de plannen zien er goed uit; zou het mobiele systeem nu op de markt verschijnen. Ook voor ontwikkelaars wordt het een stuk interessanter om voor BlackBerry te ontwikkelen, wat zal maken dat straks bij de lancering wel voldoende apps beschikbaar komen. (Dit in tegenstelling tot de app-schaarste ten tijde van het uitbrengen van de eerste PlayBook). Maar het feit dat er niets getoond kan worden, roept vragen op. Enerzijds is het begrijpelijk dat het bedrijf nog niet te veel wil prijsgeven, anderzijds schept het verwachtingen die het wel waar moet kunnen maken, maar waarvoor nog geen enkele garantie bestaat. "Als het af is moet het perfecte software zijn, vanaf de lancering ondersteund door flink veel apps en content", zegt Bret. Nu is het nog zaak om dat wankele fundament onder die prachtige apotheose te stutten met daden.