Alle ogen zijn nu gericht op Windows 8

Op financieel gebied mocht er toch niet geklaagd worden in Redmond. Het fiscale jaar 2011 was een groot succes, met een recordomzet van ruim 53 miljard euro; een verbetering van 12 procent ten opzichte van het fiscale jaar 2010, ondanks de moeizame verkoop van Windows en pc's.

Ondanks de bescheiden stijging in verkoopaantallen, is Windows nog steeds een heerlijke geldboom voor het fortuinlijke Microsoft. Daarnaast doen Xbox en Xbox Kinect het goed en krijgt het bedrijf nog steeds ladingen centen binnen via licenties voor Office, SharePoint, Lync, Exchange en Windows Server. Ook in 2012 hoeft het bedrijf niet bang te zijn dat de inkomstenstroom stokt, zeggen analisten.

"Er liggen uitdagingen op gebied van online services en mobile, maar Microsofts lucratieve Server and Tools en Business divisies zijn gezond en blijven dat voorlopig", zegt analist Rodger Kay van onderzoeksbureau Endpoint Technologies.

Licentiemodel staat onder druk

Toch kan Microsoft niet eindeloos op softwarelicenties blijven vertrouwen, aangezien werknemers steeds vaker voor non-Windows-apparatuur kiezen en back-end software naar de cloud verhuist. In dat opzicht boekt Microsoft progressie met clouddiensten als Office 365, Dynamic CRM Online en Windows Azure. Ook worden Office-applicaties als OneNote en Lync geschikt gemaakt voor iPads en iPhones. Het mogelijke succes van deze clouddiensten zorgt ervoor dat het bedrijf ook komende jaren het hoofd boven water zal houden, verwachten analisten.

Desalniettemin is Windows 8 de hoofdmoot in de strategie van Microsoft voor 2012. De grootste uitdaging van Microsoft in 2012 wordt de uitrol van Windows 8, vooral op snelle, lichte tablet pc's.

"Het is cruciaal dat Microsoft weerstand gaat bieden tegen de iPad", zegt onderzoeker Wes Miller van onderzoeksbureau Directions on Microsoft. Het succes van Windows 8 wordt uitermate belangrijk, omdat het van invloed is op alle onderdelen van de Microsoft-machine, zegt hij.

Als voorbeeld noemt hij het (grote) succes van Office 2010, dat sterk afhankelijk is van Windows en het toch moeilijk heeft in de iPad-wereld. "Tenzij een versie voor de iPad ontwikkeld wordt, zal het succes van de volgende versie van Office sterk afhankelijk zijn van het marktsucces van Windows 8", aldus Miller.

De pc heeft terrein verloren

Windows 8 zal eind 2012 in een totaal andere omgeving geïntroduceerd worden dan voorgangers Windows 7, Vista en XP. Het hardwarelandschap is afgelopen jaren drastisch veranderd door de komst van de iPad in april 2010 en andere tablets sindsdien die de pc in een lastig parket hebben gedreven.

Windows 8 moet eigenlijk een dubbelleven gaan leiden. Doordat Microsoft ook een Windows 8-versie uitbrengt voor ARM-gebaseerde tablets, wordt het OS opgedeeld in twee varianten: een voor ARM en een voor x86-processors van Intel en AMD. Dit brengt voor ontwikkelaars nieuwe uitdagingen met zich mee en zorgt ervoor dat Windows 8 applicaties niet per definitie voor alle platformen geschikt (cross-compatible) zullen zijn.

Microsoft heeft in september kenbaar gemaakt dat Windows 8 ARM-tablets niet in staat zullen zijn om x86-applicaties voor vorige Windows-versies te draaien. Wel zullen Windows 8 Metro-apps - ontworpen voor tablets - op een Windows 8 pc kunnen functioneren.

Omdat Windows 8 daarnaast betrekkelijk weinig toevoegt en deze applicatieverwarring hinderlijk is, zal het voor het besturingssysteem moeilijk te worden om aan te tonen dat een upgrade op een pc vanaf Windows 7 noodzakelijk is.

"Op de desktop ga je aan de multitouch-functionaliteit van Windows 8 weinig hebben", zegt Miller. "Het is verder niets meer dan een verbeterde versie van Windows 7."

De ARM-gebaseerde tabletversie van het besturingssysteem biedt meer potentieel, maar vormt ook het grootste risico, verwacht de analist. "Als Microsoft klanten wil overtuigen om voor een Windows 8-tablet te kiezen in plaats van een iPad, moeten dit vanaf de lancering apparaten worden die dun, licht en snel zijn, met een lange batterijduur", zegt hij. "Dit is een grote uitdaging aangezien leveranciers afgelopen anderhalf jaar dit niet hebben gekund met Android-gebaseerde ARM-tablets."

Apps EN hardware

Naast dat de apparaten goed moeten worden, moet Microsoft ook een sterk ecosysteem bouwen rond apps om consumenten voor zich te winnen. "Het draait om zowel apps als het apparaat die het succes in de markt bepalen. Als een van de twee zwak is, zal Windows 8 mislukken", meent Miller.

Aangezien het besturingssysteem pas in oktober verschijnt, kon Windows 8 voor tablets weleens te laat op het feest verschijnen.

In het laatste kwartaal van 2012 kunnen Windows 8-tablets waarschijnlijk niet veel uitrichten, voorspelt Tim Banjarin, directeur van techconsultant Creative Strategies. Tegen die tijd heeft Apple namelijk de iPad 3 uitgebracht en zijn Android-gebaseerde tablets een stuk verder dan ze nu zijn.

"Als Windows 8 iets op de tabletmarkt wil uitrichten, moet het op de zakelijke markt zijn", zegt Bajarin. "Ik zie geen kansen bij consumenten aangezien de prijzen waarschijnlijk aan de hoge kant zullen zijn."

Voor zowel pc's als tablets gaat Windows 8 het lastig krijgen, zegt Kay van Endpoint Technologies. Op desktopvlak zal Windows 8 geconfronteerd worden met de vraag "Waarom zou ik upgraden?", die zowel door consumenten als zakelijke gebruikers gesteld zal worden.

"Het zal er grafisch beter uitzien en een gave multitouch-functionaliteit bieden, maar dat is nog geen reden om vanaf Windows 7 te upgraden", zegt Kay. "Er was sterke vraag naar Windows 7 na Vista omdat Windows 7 bood wat mensen nodig hadden. Windows 8 kan dat niet bieden."

'Bedrijven zullen niet staan springen om Windows 8'

Microsoft is altijd goed geweest met het bieden van achterwaartse compatbiliteit, maar als een bedrijf nieuwe applicaties voor Windows 8 wil maken, zal het geconfronteerd worden met incompatibliteit tussen Windows 8 pc's en tablets. Daarnaast zal aanvullende ondersteuning vanuit IT nodig zijn, wat ook niet maakt dat er veel animo zal zijn om te upgraden, zegt Kay.

Microsoft kan het zich veroorloven dat Windows 8 voor pc's uitgesteld zal worden, maar is er alles aangelegen dat het besturingssysteem op de tablet een succes wordt, aangezien op die markt Apple's iOS en Google's Android enorm belangrijk zijn geworden.

'Windows Phone 7 blijft het grootste zorgenkind'

"Microsoft heeft het mobiel moeilijk en dat gaat in 2012 niet veranderen", zegt Kay. "Het grootste risico is Windows Phone. Als deze telefoons niet doorbreken, ligt het uit de strijd om de smartphone. Windows 8 kent minder risico omdat het voor meerdere formfactors geschikt zal zijn. Ik hoop maar voor Microsoft dat er op gebied van tablets plaats is voor een derde speler na de lancering van Windows 8."