Een nieuwe carrière dankzij nieuwe technologie

Louis CK is een tamelijk grofgebekte Amerikaanse standup comedian die ook hier in Nederland een grote groep fans heeft. Maar we zijn hier niet voor de humor. Louis CK is interessant omdat hij onlangs een hele show heeft geproduceerd, precies zoals de grote Amerikaanse televisienetwerken dat gewoonlijk doen - behalve dan dat in dit geval geen van de netwerken bij de productie was betrokken.

CK deed het werk en nam alle risico's. Maar hij mocht ook alle inkomsten zelf houden (nou ja - na de belastingen dan).

Het project werd mogelijk dankzij technologie die tien jaar geleden nog niet beschikbaar was. Destijds zouden de kosten voor de camera's, de website, de beeldbewerking en alle andere activiteiten die bij zo'n productie komen kijken, veel te hoog zijn geweest.

De productie ("Live at the Beacon Theatre") kostte hem 170.000 dollar (pakweg 130.250 euro). De editing heeft hij zelf gedaan op een gewone MacBook Pro. De distributie verloopt geheel via het internet, waar hij op zijn site (die helaas wegens succes de laatste tijd regelmatig down gaat) een DRM-vrije download aanbiedt voor 5 dollar per gebruiker, te betalen via PayPal. De bouw van die site kostte in totaal 32.000 dollar (zo'n 24.500 euro).

Dat is samen een behoorlijke hand geld. Maar het hele project betaalde zichzelf in een paar uur terug toen de productie eenmaal in de verkoop ging. In vier dagen tijd verdiende Louis CK naar eigen zeggen 500.000 dollar (ruim 380.000 euro). En sindsdien blijft het geld binnenstromen.

Wat voor ons het interessantste is aan de onderneming van CK, is niet zo zeer dat hij een show heeft geproduceerd en daar een hoop geld aan heeft verdiend, maar dat hij, door de productie en distributie geheel in eigen beheer te doen, controle heeft over zijn werk en bovendien zichzelf van inkomsten heeft verzekerd. Standup comedians zijn, hier net zo goed als in Amerika, voor hun inkomen vrijwel geheel afhankelijk van televisiemaatschappijen, clubeigenaren en andere partijen die het hen mogelijk maken hun kunst te verspreiden. Als de mensen die de toegang tot het publiek beheersen besluiten dat ze je niet zo aardig vinden, of van je eisen dat je dingen doet waar jij geen zin in hebt, dan ben je je baan kwijt.

Door alles in eigen beheer te houden heeft CK niemands goedkeuring meer nodig - alleen die van zijn fans.

Nu de banenmarkt onder druk staat, leeftijdsdiscriminatie een steeds groter probleem wordt en onze pensioenen onder druk staan, is dat toch iets om over na te denken.

Leo Laporte en TWiT

In onze tak van sport (de IT) is het goed mogelijk dat je bekend bent met Leo Laporte. Het is weliswaar een Amerikaan waar we hier in Nederland weinig van horen, maar hij heeft 20 jaar lang IT-gerelateerde tv- en radioshows geschreven en gepresenteerd voor netwerken als PBS, CNBC en MSNBC. Hij won er zelfs een Emmy mee. Eind jaren '90 had je rond Silicon Valley het inmiddels verdwenen kabelstation TechTV, waar hij programma's deed als 'The Screen Savers' en 'Call for Help'.

Zoals bijna iedereen die shows maakt of presenteert voor radio of tv, was Laporte overgeleverd aan mannen in pakken die zijn creativiteit probeerden te beïnvloeden en, soms met de beste bedoelingen, zichzelf tussen talent en publiek wisten te plaatsen.

Na een aantal conflicten en opzeggingen en als een speelbal heen en weer geslingerd te worden door de machthebbers in die branche, had Laporte er genoeg van. Zes jaar geleden startte hij zijn eigen productiemaatschappij (TWiT LLC) waar hij tv- en radioshows maakt en presenteert rond het thema Technologie. (Voor alle duidelijkheid: ik treed zelf nu en dan op als gast in TWiT shows.)

Laporte begon zijn onderneming eigenlijk bij toeval. Hij produceerde ooit een gratis 'show' met een aantal mensen die hij kende van The Screen Savers, en dat werd zo'n succes dat hij besloot er een professionele onderneming van te maken. De show die hij daarvoor verzon, noemde hij 'This Week in Tech' (TWiT), dat gebruikmaakte van het toen nog tamelijk nieuwe Skype om met gasten in contact te komen, en dat het internet gebruikte om audio en video podcasts te verzenden (Laporte noemt ze "netcasts").

Aanvankelijk was de show een tamelijk low-budget avontuur, dat afhankelijk was van de technologie die in 2006 beschikbaar was. De inkomsten kwamen (en komen nog steeds) uit advertenties en bijdragen van kijkers. Maar naarmate de technologie beter en goedkoper werd, en de inkomsten begonnen te stijgen, lukte het Laporte zijn onderneming uit te breiden en te verbeteren. Het TWiT Netcast Network produceert inmiddels zo'n twintig shows, er werken 20 mensen, en is winstgevend en succesvol. Laporte opende onlangs nog een nieuwe, grote eigen studio met meerdere sets, inclusief een tribune voor publiek bij live opnames. En omdat hij de hele onderneming met eigen geld heeft opgestart, heeft Laporte volledige controle over de inhoud.

Net als bij het project van Louis CK, zijn de programma's van TWiT beter dan alles wat Laporte ooit heeft geproduceerd (beter dan wat wie dan ook op dit gebied gedaan heeft, als je het mij vraagt). Zonder de bemoeienis van zakelijke wijsneuzen zijn de shows veel oorspronkelijker, zitten ze veel directer op de huid van het publiek. Ze worden ook steeds beter, dankzij die zeldzame wrijvingsloze evolutie die je krijgt als je niet voor iedere verandering toestemming hoeft te vragen.

Bovendien heeft Laporte zich op deze manier een stuk zekerheid verschaft: niemand kan zijn shows afgelasten, en hij hoeft geen ontslag te nemen als de mannen in pak creatieve of ethische compromissen van hem eisen.

De ervaringen van Louis CK en Leo Laporte klinken weliswaar als typisch Amerikaanse succesverhalen (van krantenjongen tot miljonair), maar het is zeker de moeite waard eens te bekijken welke nieuwe mogelijkheden de nieuwe digitale technologie allemaal biedt voor onze eigen carrières.