Wat is defragmenteren?

Nog niet zolang geleden was het een noodzaak, maar tegenwoordig is het een prima advies voor beheerders die hun machines zo optimaal mogelijk willen laten functioneren: defragmenteren. Wat is het eigenlijk en waarom moet het gebeuren?

Stukjes data raken verspreid over de schijf

In iedere computer bevind zich een harde schijf of SSD waarnaar constant data wordt geschreven. Omdat een harde schijf verdeeld is in blokjes ruimte, wordt ook die data in blokjes opgeslagen. Dat gebeurt keurig achter elkaar, zodat de schijf langzaam gevuld wordt. Probleem is alleen dat naar mate de samenstelling van de schijf verandert - blokjes worden verwijderd en aangepast - het fenomeen optreedt dat we met een net woord fragmentatie noemen. Fragmentatie - waarbij blokken data die bij elkaar horen verdeeld op de schijf staan - maakt dat gegevens langzamer gelezen worden omdat ze van allerlei plekken van de schijf opgevraagd moeten worden. Zo is het mogelijk dat door constante herschikking van gegevens de video die je een paar maanden geleden hebt opgeslagen, nu in honderden stukjes op de schijf verspreid staat. Defragmentatie zorgt ervoor dat van die honderden fragmenten video weer één geheel wordt geboetseerd dat sneller is op te vragen.

Jaren terug, toen zowel de leessnelheid van harde schijven als de computerkracht van pc's nog een stuk minder waren, was regelmatig defragmenteren nodig om een computer snel te houden. Tegenwoordig hebben moderne harde schijven minder last van fragmentatie en hoef je het eigenlijk niet meer te doen. Desalniettemin is soms defragmenteren verstandig en niet alleen om minieme prestatiewinst te boeken. Het is namelijk bij een eventuele crash van de harde schijf een stuk makkelijker om van een nauwelijks gefragmenteerde schijf data te herstellen dan van een flink gefragmenteerde schijf, zegt onderzoeker Steve Gibson van Gibson Research. Hij deed vorig jaar onderzoek naar defragmentatie voor zustersite PCWorld en raadt aan om eens per maand de standaard defragmentatietool van Windows zijn werk laten doen. (Een tool van een commerciële leverancier gebruiken kan ook, maar levert weinig voordeel op.)

SSD's

Een compleet ander verhaal is defragmentatie bij SSD's. Deze op flashgeheugen gebaseerde schijven kun je beter nooit defragmenteren, adviseert Gibson. Aangezien SSD's maar een beperkt aantal keer beschreven kunnen worden, verkort defragmenteren de levensduur van deze snelle schijven. (Harde schijven hebben hier met hun platters geen last van). "Ik zou ze alleen defragmenteren na de installatie van een nieuw systeem", zegt hij over SSD's. "En misschien jaarlijks na het doorvoeren van onderhoud en de installatie van belangrijke updates."