HP en de ondergang van Leo Apotheker

Sinds gisteravond gonst het van de geruchten in de media over het op handen zijnde vertrek van Leo Apotheker als CEO van Hewlett-Packard. Hoewel Apotheker nog geen jaar in het zadel zit, zijn er voldoende kenners te vinden die, mocht het inderdaad zo ver komen, allerminst verbaasd zijn.

"Leo is waarschijnlijk een van de slimste strategen in deze branche, maar hij kan niet communiceren," zegt Ray Wang, CEO bij Constellation Research. "Een effectieve leider moet een visie ontvouwen waar iedereen zich achter schaart."

Vriend en vijand waren verrast toen de voormalig CEO van software-leverancier SAP werd voorgesteld als vervanger van voorganger Mark Hurd, toch een van de meest invloedrijke figuren in Silicon Valley. Hurd kon vorig jaar bij HP vertrekken na een schandaal rond een HP consultant waar hij een relatie mee zou hebben. Sindsdien mag hij bij zijn vriend Larry Ellison (Oracle) meedoen als co-president.

Apothekers termijn als alleenheerser over SAP was geen onverdeeld succes, met teruglopende inkomsten uit software-licenties, onrust onder klanten over uitgemolken kosten voor ondersteuning en ontevreden personeel. Hij werd er uiteindelijk al binnen een jaar, in februari 2010, van zijn troon getrokken.

Ook op zijn nieuwe baan bij HP leek voor Apotheker weinig zegen te rusten: de markt reageerde negatief op een reeks strategische beslissingen die hij nam om HP te positioneren als specialist in zakelijke bedrijfssoftware. Een mogelijk gevolg is het afstoten van de pc-divisie van HP. Bovendien lagen er plannen om software-leverancier Autonomy over te nemen.

Volgens Wang had Apotheker vanaf het begin het probleem dat hij en de HP-cultuur niet bij elkaar passen. Waarschijnlijk had HP er beter aan gedaan Salesforce.com over te nemen en diens flamboyante en uitgesproken CEO, Marc Benioff, als CEO aan te stellen, denkt Wang. "Zou Marc dat aanbod hebben aangenomen? Dat is weer een ander verhaal," zegt hij. "Maar ze hebben iemand zoals hij nodig om mensen te inspireren."

Volgens Forrester analist China Martens was Apotheker "al vanaf het begin een merkwaardige keuze van HP - een geval van hard hopen dat je wensen worden vervuld. Als je een enterprise software CEO aanneemt, doe je dat omdat je hoopt dat je bedrijf zich gaat ontwikkelen tot een grote succesvolle enterprise software leverancier."

Het kwam ook allemaal angstig bekend voor, meent Martens. "Net als SAP een tijd geleden heeft nu HP met een heleboel onrust te maken, waarbij ze een poging doen de business opnieuw te definiëren en te vernieuwen. Ze kijken naar Leo voor leiderschap in die vernieuwingsronde, en tegelijkertijd hebben ze te maken met een erg slecht verpakte boodschap richting de markt."

Afgaande op anekdotes die de ronde doen in het veld, lijkt het erop dat de werkvloer bij HP het al helemaal gehad heeft met Apotheker. Afgelopen woensdag hadden al zo'n 3000 mensen die herkenbaar waren als HP-werknemers anonieme reviews van het bedrijf gesplaatst op carrière-sites als Glassdoor.com. Op de schaal van 5 die de website hanteert scoort HP op dit moment een 2,5. Apotheker zelf krijgt de steun van slechts 58% van 297 stemmers, maar die score is in de afgelopen maanden sterk gedaald en zou nu, in september, nog maar op 25% staan, volgens een woordvoerder van Glassdoor.com. In juli scoorde Apotheker nog een 'approval rate' van 73% - maar dat was voor de aankondiging van het mogelijke afscheid van de pc-divisie in augustus.

Ter vergelijking: op het moment dat Hurd het bedrijf verliet, had hij een 'approval rate' van 34%. Beide scores liggen ruim onder de gemiddelde score van 62% voor CEO's op de website, aldus de woordvoerder. HP CFO Cathie Lesjak, die als interim CEO de boel in de lucht hield tot Apotheker aantrad, haalde een score van 55% in de korte periode dat ze de scepter mocht zwaaien.

Naar het schijnt wordt nu ex-eBay CEO Meg Whitman genoemd om in ieder geval tijdelijk de positie van Apotheker over te nemen, mocht hij inderdaad vertrekken. De republikeinse Whitman, die zich kandidaat heeft gesteld voor het gouverneurschap van Californië, heeft nu al een positie in het bestuur van HP.

HP zelf wilde woensdag niet reageren op de geruchten. Een woordvoerder: "Het is een goede gewoonte van dit bedrijf om geen commentaar te geven op speculaties."

Lees ook: Leo Apotheker en de ondergang van HP