Het einde van Steve Ballmer

Nu zowel investeerders als werknemers steeds openlijker laten weten dat ze genoeg van hem hebben, is er niemand die nog echt denkt dat CEO Steve Ballmer aan het roer van Microsoft zal blijven staan tot ze z'n SideWinder toetsenbord uit zijn klamme klauwen moeten trekken. Maar niemand heeft betrouwbare aanwijzingen over wanneer hij zal vertrekken, of hoe dat allemaal moet aflopen, ondanks alle spannende geruchten die regelmatig de ronde doen.

Lees ook:
De roze wolk van Steve Ballmer
Het probleem van Microsoft heet Ballmer
Steve Ballmer noemt het internet 'achterlijk'
Ballmer: Windows Mobile was blunder

De laatste voetzoeker verscheen op Windows8update.com, dat een tip publiceerde van “iemand die anoniem wenst te blijven" die beweerde dat SteveB “zal aftreden als CEO van Microsoft kort na de lancering van Windows 8". Ik moet de site nageven dat ze, tot tweemaal toe, benadrukken dat het om een gerucht gaat dat niet met de waarheid moet worden verward.

Maar als pure speculatie slaat het denk ik wel degelijk ergens op. Ik houd Microsoft nou al een hele lange tijd in het oog; je hoeft alleen maar alle bekende feiten op een rijtje te zetten en er een lijntje door te trekken. SteveB mag dan koppig en opgezwollen zijn, hij is niet gek, en hij zal ook niet al te gelukkig zijn met de teleurstellende prestaties van de Microsoft-aandelen gedurende zijn heerschappij. Ik denk ook dat hij zich best bewust is van de grootte van zijn twee voornaamste fouten, Vista en mobiliteit, en dat de cloud er vanuit hun standpunt bezien ook niet al te florissant bij hangt. Het is tijd om te vertrekken. De belangrijkste vragen zijn: wie zal hem opvolgen, en hoe redt hij zijn gezicht bij zijn vertrek?

De opvolger van Ballmer: weer een Steve

Om te beginnen is er op dit moment maar één waarschijnlijke opvolger van SteveB en dat is SteveS, ofwel Steve Sinofsky. Na het vertrek van Bob Muglia (na Robbie Back, Stephen Elop en Ray Ozzie) is er nog maar een kansrijke interne kandidaat over voor de toppositie, en dat is de president van de Windows-divisie. Ik heb ook Don Mattricks naam wel eens voorbij horen komen, maar Don mag dan een eersteklas techie zijn (hij leidt Interactive Entertainment, het domein van Xbox, Zune en Kinect), hij komt niet uit de lijn van de grote Microsoft melkkoeien. COO Kevin Turner, die ook zo nu en dan wordt genoemd, heeft weliswaar een prachtige carrière bij Wal-Mart achter de rug, maar heeft teveel last van Ballmeritis.

Allerlei analisten hebben al creatieve manieren bedacht waarop Microsoft een opvolger van buiten het Microsoft moederschip kan aantrekken. De meest aansprekende theorie komt wat mij betreft uit Fortune magazine, dat de suggestie doet dat Microsoft Netflix overneemt en dan meteen Reed Hastings aanstelt als co-CEO, naast SteveB (Hastings is niet alleen CEO van Netflix maar zit ook al in het bestuur van Microsoft). Dat klinkt weliswaar leuk voor investeerders en Hastings-fans (en daar zijn er veel van), maar de mensen die ik ken binnen Microsoft krijgen acute krampen bij het idee dat er iemand van buiten aan het roer komt, zonder enige directe ervaring met de Microsoft-lijn. “Belachelijk" is de meest beleefde term die ik op dit voorstel heb mogen horen.

Als we er dus even vanuit gaan dat de witte rook Sinofsky betreft, of het nou met volle overtuiging of bij gebrek aan beter is, dan vallen er meteen een heleboel dingen op hun plek.

Het draait om Windows 8

Het gaat absoluut op geen enkele manier gebeuren dat Sinofsky aan ook maar iets anders werkt dan aan Windows 8, totdat dat product de markt op kan. Windows 7 was de kroon op het werk van SteveS, en Windows 8 zal nog beter moeten zijn wil het hele feestje doorgaan. Er staat veel op het spel, en niets mag SteveS nu hinderen bij de ontwikkeling van Windows 8. De analisten die nu al op zoek zijn naar kleine aanwijzingen dat Sinofsky de CEO-mantel gaat overnemen, begrijpen niet hoe belangrijk het is dat SteveS al zijn aandacht richt op dit product. De planning van een mogelijke opvolger kan pas van start op de dag nadat Windows 8 op de trucks wordt geladen. Beide Steves zijn zich daar ongetwijfeld van bewust.

Als iemand Sinofsky al expliciet of impliciet mooie beloften heeft gedaan, dan horen we daar ongetwijfeld juist helemaal niets over: geen hints, geen spannende suggesties, geen afgeluisterde conversaties, geen subtiel lekken naar de pers door sleutelfiguren. De beide Steves zijn meesters in het manipuleren van de pers én in het stilhouden. Ze laten helemaal niets los totdat ze denken dat het in hun eigen belang is als de wereld het weet. Dit moment, nog voordat Windows 8 verscheept kan worden, is niet het moment om speculaties over mogelijke opvolgers te voeden.

Aan de andere kant: als Windows 8 eenmaal dampend uit de oven tevoorschijn komt, is dat natuurlijk juist een ideale gelegenheid. Microsoft gaat Windows 8 lanceren als de geweldigste, best verkopende en alles overtreffende innovatie in de hele Microsoft-geschiedenis. Reken maar. En mochten de verkoopcijfers van Win8 tegenvallen, maak je dan geen zorgen: dan verzint Microsoft wel iets dat volstrekt plausibel klinkt. Kijk maar wat ze doen met de verkoopcijfers van Windows Phone 7.

En op dat moment, terwijl Windows 8 begint aan zijn reis naar de sterren, is de tijd aangebroken voor een verandering in de top. Sinofsky wijst dan op de allerbesteste Windows ooit, technisch gezien, en slaat dan de Microsoft-mantel om die hem rechtens toebehoort als Microsofts übergeek en gedoodverfd CEO. Ballmer wordt vriendelijk bedankt voor zijn niet te onderschatten betekenis voor de onderneming en kondigt aan dat hij de zonsondergang tegemoet zal rijden. De timing kan haast niet beter, ongeacht of Windows 8 nou werkelijk technisch zo goed in elkaar steekt, of geaccepteerd zal worden, of verkoopcijfers van enige betekenis scoort.

De planning voor een langdurig afscheid

Hoe gaat de overdracht in zijn werk? Waarschijnlijk op dezelfde manier waarop BillG zijn veren afstond aan SteveB. Voor de buitenwereld duurde dat proces acht jaar, maar de werkelijke machtsoverdracht verliep veel sneller. Ballmer werd CEO in januari 2000. Gates bleef nog tot juli 2006 elke dag doorwerken. Op dat moment kondigde Microsoft officieel aan dat BillG 'geleidelijk zijn dagelijkse rol in het bedrijf zou uitfaseren' gedurende een periode van twee jaar. Maar het is algemeen bekend dat SteveB al lang aan alle touwtjes trok toen de overgangsperiode officieel nog moest beginnen. Gates bleef nog jarenlang het gezicht van Microsoft, terwijl Ballmer alle ballen in de lucht hield.

Als dat patroon zich gaat herhalen, dan ziet het er ongeveer zo uit: Windows 8 wordt afgerond in de zomer of herfst van 2012. Tegen het einde van het derde (kalender)kwartaal 2012 kondigt Microsoft aan dat Sinofsky de nieuwe CEO of co-CEO wordt, waarbij Ballmer doorschuift naar een nieuwe voor hem verzonnen positie. Vervolgens begint een officiële overgangsperiode van zes tot acht jaar. Ballmer blijft zich publiekelijk vertonen, maar bemoeit zich steeds minder met de dagelijkse gang van zaken.

In dat scenario heeft Sinofsky tegen 2014 vrijwel alle touwtjes in handen. In de strijd van de pakken tegen de geeks die maar blijft voortwoeden bij Microsoft zijn het dan opnieuw de geeks die aan het langste eind trekken.

Natuurlijk kan er nog van alles gebeuren in de komende drie jaar. David Einhorn kan nog met een vijandelijk overnamebod komen. De Kinect kan de verkoopcijfers van Office voorbijsteken. De beurswaarde van Facebook kan die van Microsoft in de schaduw zetten. Apple kan Nokia overnemen. Maar behoudens echt bizarre ontwikkelingen, durf ik te wedden dat, tegen het einde van 2014, Sinofsky aan het roer staat bij Microsoft.

En ik persoonlijk zou dat helemaal niet erg vinden.