Snel van start met Enterprise-architectuur

Het vakgebied van de enterprise-architectuur (EA) probeert letterlijk het ontwerp, de blauwdruk van een organisatie in kaart te brengen. Het beschrijft een organisatie in al zijn details, met als doel de ontwikkeling van de organisatie te bepalen aan de hand van de principes die de basis vormen van de organisatie en modellen die de huidige en ideale situatie weergeven. Het streven is inzicht te krijgen in hoe een organisatie functioneert aan de hand van (bijvoorbeeld) bedrijfsprocessen of de informatietechnologie, en met behulp van die informatie een strategie uit te stippelen om de organisatie naar een hoger plan te brengen. Het vakgebied is relatief jong en wordt op allerlei verschillende manieren ingevuld, maar de basisgedachte is relatief simpel en kan ook zonder uitgebreide studie worden omarmd.

Jennifer Pfaff, director of the global IT Project Management Office bij de Jacobs Engineering Group en auteur van dit artikel, onderscheidt vier fasen in een IT-gecentreerd EA-proces:

1. Fase 1: de fundering, het huidige en toekomstige architectuurmodel en het transitiemodel. In deze fase worden de criteria vastgesteld die gehanteerd worden bij beslissingen op IT-gebied, wordt de huidige IT-architectuur in een model gegoten, wordt aangegeven waar IT over drie jaar zou moeten staan en wordt een planning opgesteld om daar te komen.
   
2. Fase 2: IT doorlichten en communicatie. In deze fase worden de IT-projecten en de planning zorgvuldig doorgenomen en wordt een plan opgesteld waarin de communicatie met de business rond het EA-project wordt geregeld.
   
3. Fase 3: Business alignment en governance. In deze fase worden de behoeften van de business inzichtelijk gemaakt en worden processen ontwikkeld om aan die behoeften tegemoet te komen. Deze fase wordt in samenwerking met de business uitgevoerd.
   
4. Fase 4: Implementeren en meten. De driejarige planning wordt uitgevoerd en door voortdurend te meten worden de programma’s bijgehouden, bijgestuurd en verfijnd.

De eerste fase van dit proces is tevens de belangrijkste. In dit artikel bieden we een helpende hand om, ook zonder diepgravende kennis van EA, een begin te maken met een architectuurverbetering die niet alleen IT, maar het bedrijf als geheel ten goede komt.

Aan de slag met EA fase 1

Als enterprise-architectuur met succes wordt ingevoerd, is dat een ideale manier om de waarde van IT duidelijk te maken aan de business die het ondersteunt. EA, als discipline, stelt organisaties in staat te bekijken hoe de bedrijfsdoelstellingen op de korte termijn zich verhouden tot de beschikbare technologische mogelijkheden. Vervolgens kunnen intelligente beslissingen worden genomen over wat in alle redelijkheid kan worden bereikt. Bovendien legt het eventuele blinde vlekken bloot die aanknopingspunten kunnen zijn voor verdere investeringen in IT.

Klinkt als een nobel streven? Dat is het ook, en het is lang niet zo moeilijk die ideale situatie te bereiken als je wellicht zou denken.

De ontwikkeling van een goed enterprise-architectuurprogramma vereist niet per se een apart fulltime team van specialisten. Een team dat geleid wordt door een goede manager met een heldere focus kan een EA-programma een bliksemstart geven door een aantal heldere documenten aan te leveren waarvan de waarde volkomen duidelijk is voor de stakeholders bij de business. (Tip: Als je de doelstellingen van je programma niet in een half A4-tje kunt uitleggen, is het verstandig je team even een stap terug te laten doen en de zaken nog wat te vereenvoudigen.)

Werk samen met vertegenwoordigers uit de business om vier documenten op te leveren die voor alle betrokkenen te begrijpen zijn. Als de mensen van de business de kans krijgen een bijdrage te leveren, dan zien ze waarschijnlijk ook de waarde in van iedere fase van je EA-programma voor de business.

In dit artikel concenteren we ons uitsluitend op fase 1 van een enterprise-architectuur. De documenten die het oplevert moeten de volgende zaken bevatten:

• De fundering (principes en doelstellingen).
  
• Het huidige architectuurmodel.
  
• Het toekomstige architectuurmodel.
  
• Het transitiemodel (ofwel de planning).

Als je de tijd neemt om die vier documenten goed uit te werken, leg je daarmee de basis voor een zinnig gesprek over waardevolle verbeteringsmogelijkheden.

De bedoeling is dat het funderingsdocument weergeeft wat binnen jouw organisatie bepaalt wanneer je EA-project een succes mag worden genoemd. Het is belangrijk hier zo specifiek mogelijk te zijn – vermijd grote woorden en zweverige ideeën. Stel jezelf de vraag welke citeria belangrijk zijn in de afweging tussen IT-doelstellingen en bedrijfsbelangen. Denk aan basisprincipes als:

• We evalueren oplossingen op basis van schaalbaarheid, uitbreidbaarheid, interoperabiliteit en compatibiliteit.
  
• We maken gebruik van kant-en-klare producten.
  
• We integreren enterprise security in alle technische aspecten, fysieke zowel als virtueel.

Wat je principes ook mogen zijn, zorg dat alle leden van het IT-team en het businessteam er achter staan. Zij moeten alle toekomstige discussies en beslissingen kunnen ondersteunen.