Een goed sollicitatiegesprek is een conversatie die eindigt in de overtuiging dat samenwerking voor beide partijen voordelig is. Dat proces kun je sturen door de juiste vragen te stellen.
Natuurlijk: een sollicitatiegesprek is je kans om aan te tonen dat jij de ideale kandidaat bent voor de functie - en toch zijn de meeste succesvolle sollicitatiegesprekken eerder conversaties dan verkooppraatjes. De mensen die de beslissing nemen om je wel of niet aan te nemen, moeten natuurlijk weten hoe jij het bedrijf van dienst kunt zijn, maar ze willen ook met eigen ogen je sociale vaardigheden zien en je oprechte interesse in de betreffende functie.
Door voor je gesprek de tijd te nemen om je af te vragen welke vragen je het beste kunt stellen, maak je een veel betere kans om niet alleen over te komen als een betrokken professional, maar ook om alle informatie te verzamelen die je nodig hebt om te bepalen of deze functie inderdaad zo goed bij je past.
Hieronder benoemen we een aantal essentiële stukjes informatie die je kunt meenemen uit een sollicitatiegesprek, als je de juiste vragen weet te stellen.
Een directe vraag is waarschijnlijk de beste manier om dit onderwerp op tafel te krijgen. Vraag bijvoorbeeld: “Welke carrièrepad ligt er in het verschiet voor degene die deze functie gaat vervullen?” of “Wat voor carrière ontwikkelingsprogramma hanteren jullie?”
Als je vervolgens nog een paar specifiekere vragen stelt, kun je het nog helderder maken. Vraag bijvoorbeeld wie de functie eerder heeft vervuld, en waar die persoon nu zit. Misschien hoor je dat die persoon een hogere functie heeft gekregen, of dat hij nu op een interessante positie bij een ander bedrijf werkt, of dat hij de organisatie onder verdachte omstandigheden heeft verlaten: je verzamelt op zo’n manier sowieso waardevolle informatie over deze werkgever zowel als de functie.
De meeste kandidaten willen heel graag weten hoe goed ze zullen klikken met hun manager en de potentiële collega’s, en of hun eigen stijl wel past bij die van het bedrijf. Je kunt een aardig gevoel krijgen voor de bedrijfscultuur door tijdens je bezoek goed op te letten hoe de werknemers met elkaar omgaan. Om dat soort observaties aan te vullen, kun je ook weer enkele directe vragen stellen. Iets simpels als “Hoe zou u de bedrijfscultuur omschrijven?” is soms al voldoende.
Maar je kunt ook wat verder gaan (en je gesprekspartner wat directer aanspreken) door wat persoonlijker vragen te stellen, zoals “Waarom ben je hier zelf ooit begonnen, en wat heeft ervoor gezorgd de je er nu nog werkt?” Als je je een beeld wilt vormen van de werkplek kun je ook vragen over gedrag stellen. Vraag bijvoorbeeld hoe veel en hoe vaak werknemers overwerken.
Door te vragen met wat voor specifieke projecten en problemen je tijdens een normale werkdag te maken zou krijgen, laat je zien dat je op zoek bent naar een stimulerende baan. Vraag ze gewoon eens een typische werkdag voor iemand in die positie te beschrijven: zo krijg je al een aardig gevoel voor de dagelijkse realiteit in die functie.
Als je bang bent dat de baan te weinig ruimte laat voor het werk dat je zelf het liefst zou willen doen, kun je nog wat doorvragen. Denk aan iets als: “Hoeveel van mijn tijd zou ik ongeveer gaan besteden aan Java-ontwikkeling?” Houd er wel rekening mee dat je gesprekspartner je vervolgens kan vragen of dat percentage voldoende voor je is.
Gezien de economische omstandigheden begrijpen de mensen aan de andere kant van de tafel heel goed dat kandidaten graag willen weten hoe het bedrijf waar ze komen solliciteren ervoor staat. Aarzel dan ook niet te vragen waar het bedrijf zijn prioriteiten heeft liggen en wat de toekomstplannen zijn, of hoe het bedrijf met eerdere (economische) tegenslagen is omgegaan. Het voordeel is dat je daarmee ook laat zien dat je van plan bent langere tijd bij het bedrijf te blijven.
Als je de juiste vragen stelt aan de interviewer, bereik je minimaal twee belangrijke doelen:
De managers die sollicitatiegesprekken voeren spreken een heleboel kandidaten die allemaal erg enthousiast zijn over de vacature – over elke vacature. Door de juiste vragen te stellen onderscheid je jezelf als een kandidaat die op zoek is naar een werkrelatie waar beide partijen beter van worden. Dergelijke kandidaten zijn niet alleen aantrekkelijk omdat de kans groot is dat ze op lange termijn van waarde zijn voor het bedrijf, het zijn ook de types die hoogstwaarschijnlijk in hun functie de juiste vragen zullen stellen die uiteindelijk leiden tot innovatie.
Dave Willmer is executive director bij Robert Half Technology.