Ik ken ze wel, die gebruikers. Laatst nog bij een vriend: we staan op het punt te vertrekken, en ik zie hoe hij de Power-knop indrukt, en ingedrukt houdt, totdat zijn notebook stilvalt. “Wat doe jij nou,” vraag ik hem nog. “Wat? Ik zet hem uit?!” antwoordt hij verschrikt. “Doe je dat altijd zo,” vraag ik hem.

Ja dus. Werkt prima, zegt hij. Wel veel gezeur met dat notebook, trouwens, maar afsluiten, dat doet hij goed.

Luister vriend, en alle lezers van dit stukje: zo sluit je een laptop dus niet af. Het werkt wel – iedere pc sluit zichzelf af als je de startknop lang genoeg ingedrukt houdt. Gewoonlijk een seconde of vijf: dat is de ingebouwde noodvoorziening om te kunnen afsluiten als het hele systeem zover is vastgelopen dat de normale procedure niet meer werkt. En wat is de normale procedure? Nou, in Windows is dat: klik op Start, kies Afsluiten.

Ik weet het, op Start klikken om af te sluiten klinkt niet logisch, maar je moet maar zo denken: ook met stoppen moet je ooit beginnen. Doe je dat niet, en gebruik je de noodmethode, dan trek je in feite gewoon de stekker uit het stopcontact. Op zich is dat voor een keertje niet erg (mits er niet toevallig allerlei processen draaien), maar een Windows-systeem voert gewoonlijk enige onderhoudstaken uit bij het afsluiten. Als je het daar nooit de kans toe geeft, kun je er op wachten dat het systeem instabiel wordt.

Nu ben ik het eens met de mensen die vinden dat de normale afsluitprocedure in Windows onnodig omslachtig is: eerst op Start klikken, dan op Afsluiten, en dan nog eens kiezen hoe je wilt afsluiten (of herstarten, of afmelden, of in Stand-by, of in Slaapstand). Zeker voor laptops is het daarom handig je standaardkeuze te koppelen aan een knop. Bijvoorbeeld de Power-knop. Gewoonlijk is een (korte!) druk op de Power-knop voldoende om de laptop op de normale manier te laten afsluiten. Welke manier dat is, kun je zelf bepalen (via het Configuratiescherm, onder Energiebeheer, tabblad Geavanceerd).

En daarmee komen we op het volgende punt dat voor veel verwarring zorgt. Want wat Uitschakelen is begrijpt een kind, maar wat is het verschil tussen Stand-by en de Slaapstand (Hibernate)?

Standby

Een vriendin van me sloot iedere keer als ze bij haar laptop wegliep, het deksel. Ideaal, want als je hem later weer open doet, kun je bijna meteen verder werken: alle programma’s en bestanden staan weer precies zo open alsof je nooit weg bent geweest. Ze vroeg zich alleen wel af hoe het kon dat dan soms, als ze het deksel weer opende, er helemaal niets gebeurde.

Dat komt doordat veel laptops het sluiten van de deksel standaard interpreteren als het commando Standby. Standby wil zeggen dat Windows het systeem in een staat van laag stroomverbruik zet, waaruit het, in theorie, relatief razendsnel weer kan ontwaken. Maar laag stroomverbruik is niet hetzelfde als geen stroomverbruik, en als je lang genoeg wacht (of als je accu al bijna leeg is: vrij kort) valt daarna het hele systeem alsnog helemaal uit.

Er is overigens nog een reden om Standby niet te gebruiken: Windows is er slecht in. Het komt opvallend vaak voor dat systemen niet of niet goed uit hun Stanby-stand ontwaken, waardoor alle documenten die je open had laten staan alsnog verloren gaan. Gebruik je Stand-by, zorg dan dus in ieder geval dat je alles opslaat voordat je afsluit. Maar je kunt het ook slimmer aanpakken: met de Slaapstand.

De Slaapstand (Hibernate)

Raar genoeg is de Slaapstand niet standaard beschikbaar onder Windows. Je moet hem inschakelen, via het Configuratiescherm, Energiebeheer en het tabblad Slaapstand. Pas als je dat hebt gedaan, kun je die optie koppelen aan een knop of handeling (zoals het sluiten van de klep). Nog vreemder is dat de optie ondanks de activatie niet in het afsluitvenster verschijnt, maar dat je eerst de Shift-toets ingedrukt moet houden: pas dan verandert de optie Stand-by in Slaapstand.

De Slaapstand is een tussenoplossing. Windows schrijft de huidige stand van het besturingssysteem weg naar de harde schijf (er is dus ook een zekere hoeveelheid vrije ruimte voor nodig), waarna het systeem zich volledig afsluit. Op dat moment is ook echt de stroom eraf. Dit is dus een zuiniger en veiliger methode, en bovendien ongevoelig voor leegrakende batterijen. Opstarten vanuit de Slaapstand duurt weliswaar iets langer dan vanuit Stand-by, maar nog altijd fors korter dan bij een volledige herstart. Wat mij betreft is de Slaapstand daarmee de beste keuze.

Verwarring alom!

Opgepast! Microsoft heeft hier namelijk een idiote blunder begaan in de naamgeving. Bij de overgang naar Vista besloot het dat de term Standby verwarrend was, en dus werd de functie hernoemt naar Sleep. Hoe vertaal je dat? Als 'Slaapstand'. Maar helaas: die vertaling was onder XP al gebruikt voor de Hibernate-functie. In plaats van consequent te zijn met de vorige Nederlandse editie, besloot het vertaalteam consequent te zijn met de nieuwe Engelse editie, en zo komt het dat de term Slaapstand inmiddels het tegenovergestelde betekent van wat het vroeger betekende. Om het nog erger te maken, dekken de huidige vertalingen de lading niet: de nieuwe vertaling van Hibernate is nu Sluimerstand. De letterlijke vertaling zou iets als Winterslaap moeten zijn, wat inderdaad een diepere vorm van slapen is, terwijl 'sluimeren' iets als licht en zacht slapen betekent, terwijl die functie de laptop juist helemaal uit zet. Bent u er nog?

In de bovenstaande uitleg ben ik uitgegaan van Windows XP (domweg omdat het betreffende laptop dat draaide). Het principe blijft gelijk voor Vista of Windows 7, maar de bijbehorende termen heb ik voor alle zekerheid in dit overzichtje geplaatst.

Snelkoppeling

Voor mensen die geen zin hebben om op knopjes te drukken, of moeilijk te doen met Shift-knoppen (of die, zoals ik, geneigd zijn te vergeten welke knop ze ook al weer ingedrukt moesten houden), is het ook mogelijk een snelkoppeling te maken waarmee de pc automatisch in de slaapstand gaat. Dat doe je door met de rechter muisknop op het (lege) bureaublad te klikken. Kies Nieuw / Snelkoppeling en volg de wizard: bij ‘Geef de locatie van het item op’ voer je de volgende regel in:

%windir%\system32\rundll32.exe powrprof.dll,SetSuspendState Hibernate

Klik op volgende en geef de snelkoppeling een naam (ik stel voor: Slaapstand). Voilà. Om het af te maken hang je er een keurig icoontje aan: klik met rechts op je nieuwe snelkoppeling en kies Eigenschappen / Ander pictogram (het web sterft van de gratis icon sets, mocht je op je eigen computer niets geschikts vinden).

Sluit ook eens helemaal af

Nadeel van zowel de Slaapstand als Standby is dat sommige handelingen, zoals zoeken naar updates voor bijvoorbeeld virusscanners, gekoppeld zijn aan het daadwerkelijk afsluiten (of beter gezegd: volledig herstarten) van het systeem. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je denkt dat je virusscanner volledig is bijgewerkt, totdat je weer eens een volledige herstart doet, om er dan pas achter te komen dat er al wekenlang geen antivirus-updates meer zijn binnengehaald en dat er 25 Windows-updates staan te trappelen om te worden uitgevoerd.

Het verdient dan ook de voorkeur met een zekere regelmaat het hele systeem alsnog af te sluiten via de klassieke route Start / Afsluiten / Afsluiten. En dus niet door de Power-knop ingedrukt te houden – hoe verleidelijk dat ook kan zijn.

Reageer