2009 werd, met dank aan de crisis en massale ontslagen in met name de Amerikaanse IT-sector, het jaar van Personal Branding: je eigen persoon als merk.
Personal branding is je eigen unieke waardepropositie vaststellen en uitdragen naar mensen die je carrière verder kunnen helpen. Mits goed aangepakt is het de ideale oplossing om boven de massa uit stijgen in een overvolle banenmarkt.
De sociale media en sociale netwerken, die in 2009 populairder dan ooit werden, hebben zelfpromotie zeker een stuk eenvoudiger gemaakt. Misschien wel tè eenvoudig – steeds meer werkzoekenden maken domme vergissingen in hun haast om zich een weg naar een nieuwe baan te promoten.
Experts in personal branding zeggen dat een aantal van dit soort fouten de zoektocht naar een baan en je carrièreplanning juist kunnen blokkeren. Teveel zelfpromotie zorgt er bijvoorbeeld voor dat je je doelgroep van je vervreemdt, denkt Catherine Kaputa, een personal branding strateeg. Zeker in onze nuchtere lage landen is dat iets om terdege rekening mee te houden.
Kaputa en twee andere bekende personal branding strategen hebben een lijst van zes veel voorkomende en bijzonder schadelijke fouten bij zelfpromotie opgesteld, zodat je je eigen merk het komende jaar zorgvuldig en doordacht in de markt kunt zetten.
Een van de grootste en meest voorkomende fouten die mensen maken, is dat ze de tools die voor personal branding beschikbaar zijn, zoals blogs, LinkedIn en Twitter, gebruiken zonder eerst de tijd te nemen om voor zichzelf een sterk en authentiek merk te definiëren.
“Een van de meest voorkomende misvattingen rond personal branding is dat het draait om zo veel mogelijk zichtbaarheid,” zegt zelfpromotiestrateeg Kirsten Dixson. Dat leidt ertoe dat mensen “een heleboel digitale voetstappen” achterlaten, zegt zij, voordat ze zich afvragen wie ze eigenlijk zijn, waar ze op de langere termijn om bekend willen staan, en hoe ze zich kunnen onderscheiden van mensen met gelijksoortige doelstellingen en achtergrond.
Kaputa adviseert haar klanten vooral strategisch te denken als ze hun persoonlijke merk definiëren. Ze raadt aan grotendeels dezelfde route te volgen die marketeers gebruiken voor de lancering van nieuwe producten. Denk daarbij aan tactieken als SWOT-analyses, persoonlijke doelstellingen, stilstaan bij het uiterlijk en het taalgebruik dat hoort bij hun persoonlijke merk, en het vastleggen van een persoonlijk marketingplan.
Volgens Dixson is het uitwerken van je persoonlijke merk niet eenvoudig en kost het tijd, maar het is de moeite waard omdat het bepalend is voor al je toekomstige inspanningen op dit gebied. Daar komt bij dat veel van de andere fouten in zelfpromotie die mensen maken ook weer voortkomen uit een gebrek aan een duidelijk uitgewerkt merk. Daarom is tijd uittrekken voor een heldere merkdefinitie niet alleen een investering in succes, maar ook een preventieve maatregel.
Veel werkzoekenden beweren dat ze aan personal branding doen, maar in plaats van dat ze hun unieke waarde uitdragen en demonstreren in hun communicatie, blijven ze zichzelf aanmerken als, bijvoorbeeld, een IT projectmanagement expert en een business process improvement expert en een virtualisatie expert.
“Mensen hebben onduidelijke identiteiten, en dat is een probleem,” beweert Kaputa. “In de wereld van de merken kom je nergens als generalist, als iemand die alles wel zo’n beetje kan.”
Het doel van personal branding (van àlle merken, in feite) is differentiatie: slimme werkzoekenden proberen zich tot merk te verheffen omdat ze zichzelf daarmee onderscheiden van andere werkzoekenden met vergelijkbare achtergrond en vaardigheden. Dus maak nou niet de fout jezelf te labelen als een “resultaatgerichte IT-er” of een “verandermanager”, zegt Kaputa. Dan bereik je alleen maar dat je er precies zo uit ziet als ieder ander die zich op precies dezelfde manier heeft omschreven.
“Je wilt eigenaar zijn van een idee,” zegt ze. “Je wilt ergens voor staan dat kracht uitstraalt en je een duidelijk concurrentievoordeel geeft.”
Als je serieus werk wilt maken van personal branding, dan committeer je jezelf aan één identiteit, één stem die consistent is in alle denkbare media en alle kanalen (via de telefoon, via voicemail, via email, via chat etc.). In zowel in de fysieke als de online wereld.
Als je jezelf presenteert als het summum van professionaliteit in je LinkedIn profiel, zegt Dixon, maar tegelijkertijd valse commentaren achterlaat op blogs of je emails amateuristisch opstelt, dan kun je ervan op aan dat je doelgroep vragen gaat stellen bij je authenticiteit.
Blogs en sociale netwerken zijn zeer effectieve middelen voor personal branding, maar alleen als je ze regelmatig gebruikt. Doe je dat niet, dan kom je weifelend en ongeloofwaardig over.
“Als je een Twitter-profiel aanmaakt maar nooit een tweet de wereld in stuurt, doet dat meer kwaad dan goed,” zegt personal branding expert Dan Schawbel. Om dezelfde reden doe je er goed aan een LinkedIn-profiel volledig in te vullen. En als je de tijd neemt om een blog te schrijven, neem dan ook de moeite om hem onder de aandacht te brengen zodat mensen het ook daadwerkelijk lezen in die zee van meer dan 133 miljoen blogs.
“Je moet net zo toegewijd zijn aan je sociale mediaprofiel als aan je man of je vrouw,” zegt Schawbel. En hij bedoelt: zeer toegewijd.
Sommige mensen slaan helemaal door in personal branding als ze beginnen aan een promotiecampagne rond het eigen merk. Teveel zelfpromotie kan meer kwaad dan goed doen. Om die reden raadt Kaputa haar klanten aan goed na te denken over de mate waarin ze zichzelf onder de aandacht brengen.
Teveel zelfpromotie zie je bijvoorbeeld in de manier waarop mensen zichzelf laten kennen in de commentaren op blog postings, vertelt Schawbel. De meeste mensen laten hun naam, hun URL en hun commentaar achter, zoals het hoort. Maar sommige mensen die veel te hard proberen hun eigen merk te verkopen voegen dan ook nog hun titel(s), de naam van hun bedrijf en hun hele personal branding statement toe.
“Dat komt helemaal verkeerd over, omdat ze de zelfpromotie overdrijven,” zegt Schawbel. “Waar het om gaat is dat je een goed commentaar schrijft dat iets toevoegt of een duidelijke mening geeft over de bijbehorende posting. Als je dat doet, zullen mensen geneigd zijn je URL aan te klikken. Subtiliteit is heel belangrijk.”