RFID staat voor Radio Frequency Identification: een manier om via radiosignalen een object te identificeren. RFID-tags zijn minuscule chips die een identificatiecode bevatten die op afstand kan worden uitgelezen. In zekere zin is RFID de geavanceerde opvolger van de streepjescode, met als voornaamste voordelen dat er meer informatie in kan worden opgeslagen, dat de chip vrijwel onzichtbaar in voorwerpen kan worden verwerkt en dat het niet nodig is het voorwerp langs een scanner te halen om de informatie te lezen.

In feite is RFID een verzamelnaam: er zijn allerlei vormen van RFID denkbaar. De oerversie is het circuit dat met behulp van een sticker ter diefstalpreventie op allerlei goederen wordt geplakt (C&A begon daarmee in Europa: de komst van de detectiepoortjes). Strikt genomen gaat het daarbij niet eens om RFID, omdat in die circuits meestal geen unieke identificatiecode (EPC) is opgenomen. Maar van daaruit is veel mogelijk: RFID-tags kunnen spotgoedkoop of razend duur zijn, van allerlei verschillende frequenties gebruikmaken en voor ontelbaar veel toepassingen worden ingezet.

In zijn meest eenvoudige vorm is een RFID-chip of -tag volledig passief: het circuit geeft zijn informatie pas vrij in reactie op een specifiek radiosignaal. Semi-actieve of –passieve RFID-tags beschikken over een kleine batterij die ze in staat stelt in reactie op een bepaald signaal uitgebreidere informatie over grotere afstand te versturen. Er zijn zelfs volledig actieve RFID-chips met batterij die zelf spontaan signalen afgeven die niet alleen gelezen maar eventueel ook bewerkt kunnen worden.

RFID is in relatief korte tijd razend populair geworden. De techniek is uitermate gebruiksvriendelijk doordat het uitlezen op afstand kan gebeuren, zonder dat de tag zelf zichtbaar is, wat bijvoorbeeld voor voorraadbeheer een uitkomst is. Het opent ook de deur naar talloze geautomatiseerde toepassingen, zoals koelkasten die exact weten welke producten in huis zijn en wasmachines die gaan piepen als de witte en de bonte was door elkaar wordt gehaald. De techniek is dermate eenvoudig en goedkoop dat het probleemloos en vrijwel ongemerkt in bijna alle denkbare producten kan worden opgenomen. Inmiddels worden RFID-tags al ingezet in bijvoorbeeld bankpassen, maar ook bankbiljetten, medicijnen, patiënten en huisdieren, etiketten op voedingsmiddelen, vervoersbewijzen (OV-chipkaart), toegangspasjes en sleutels.

RFID speelt bijvoorbeeld ook een rol in de Nederlandse plannen voor rekeningrijden, waarbij iedere auto uitgerust zou moeten worden met een kastje met een RFID-chip. Hoewel daar in Nederland nog veel discussie over wordt gevoerd, is een vergelijkbaar systeem, zij het op beperktere schaal, al ingevoerd voor met name tolwegen in onder meer Pakistan, Turkije, Noorwegen, Amerika, Portugal, Frankrijk, Italië, Spanje, Brazilië, Singapore, Canada, Australië en Hong Kong.

Uiteraard kleven er ook nadelen aan RFID. Zo is het signaal lastig af te schermen zonder de functionaliteit te niet te doen, wat voor privacy-vraagstukken kan zorgen, zoals bijvoorbeeld bij gebruik in paspoorten en medische dossiers. Maar ook het kopiëren van de identificatiecode blijkt nog vaak relatief simpel, zoals bij de OV-chipkaart al is aangetoond. Bovendien zijn de tags zelf niet altijd zichtbaar of te verwijderen; in theorie zijn alle voorwerpen met zo’n chip overal te traceren, wat prettig is met het oog op diefstalpreventie, maar wat serieuze implicaties heeft voor de privacy. Theoretisch zou het bijvoorbeeld mogelijk zijn om van buiten een woonhuis een hele inventaris aan te leggen van alle daarin aanwezige voorwerpen: een soort boodschappenlijstje voor inbrekers. Uiteraard wordt geprobeerd hier oplossingen voor te vinden, zoals RFID-chips op producten die zichzelf vernietigen na het afrekenen, maar vooralsnog lijkt het erop dat RFID zich al een vaste plaats in de samenleving heeft verworven zonder dat iemand zich al te veel aan privacyvraagstukken gelegen heeft laten liggen.

Reageer