Een goed product kost geld

Ik wou dat mijn huisbaas bedacht dat huisvesting gratis zou moeten zijn. En waarom geeft dat geweldige restaurant bij mij om de hoek gerechten uit de Franse keuken niet gratis weg? Waarom betaal ik eigenlijk voor de bus? Natuurlijk, het klinkt stom, maar is het veel gekker dan een prominente blogger die bedelt om gratis wifi op vliegvelden?

Op de site PCWorld.com schrijft de normaal gesproken bedachtzame David Coursey: “Betalen voor internettoegang op vliegvelden en andere publieke plekken is simpelweg gestoord.” Sorry, maar dat is een hele, nou ja, domme mening. Het maakt me niet uit wat Coursey denkt, maar ik maak me drukker over de toekomst van de technologie – en ik wil niet zien dat ze dezelfde kostbare fout maken die de uitgeverij-industrie bijna de kop heeft gekost.

Kranten en tijdschriften hebben enorm veel fouten gemaakt – arrogantie, hebzucht en het onvermogen om vooruit te denken, om er maar drie te noemen – die niets te maken hebben met digitale technologie. Maar de ergste fout was om de consument het idee te geven dat nieuws en content gratis zou moeten zijn. Als gevolg lezen nu honderden miljoenen mensen gratis het nieuws, zonder dat ze het idee hebben dat het geld kost om het te produceren. Ik ben geen specialist op het gebied van vrije markt kapitalisme, maar ik geloof sterk dat bedrijven winst moeten maken. Zonder winst is er weinig ruimte voor innovatie.

Nieuws en wifidiensten zijn goederen, net als auto’s, huizen en voedsel goederen zijn. Arbeid en grondstoffen, maar ook het kapitaal om ze te kunnen betalen, zijn de belangrijkste ingrediënten van de producten of diensten die we consumeren. Geen geld betekent geen product. Dat is een grondbeginsel van de economie waaraan de digitale revolutie niets af doet.

Google, dat teert op miljarden dollars, kan het zich veroorloven een grootmoedige geste te doen en gratis wifi op sommige vliegvelden aan te bieden tijdens de feestdagen. Maar ik durf te wedden dat hiervoor een paar advertenties binnen de dienst nodig zijn. Het weggeven is daarnaast goed voor het imago van het bedrijf. Dit is altijd moeilijk te meten, maar het is een keihard economisch voordeel. Slechts weinig bedrijven bevinden zich in dezelfde positie als Google. Juist zij zouden gewoon geld moeten vragen.

Ik ben met stomheid geslagen wanneer Coursey schrijft: “Vliegvelden en vliegmaatschappijen moeten gratis internet aanbieden om klanten tevreden, productief en bezig te houden wanneer ze moeten wachten op hun vliegtuigen. We betalen toch al genoeg voor al het andere op vliegvelden?”

Sorry? Je bedoelt dat je niet een paar uur zonder YouTube kunt? Je zou een boek moeten pakken of een (gniffel) krant of tijdschrift moeten lezen. Je kunt toch offline werken? Wanneer je e-mail of internet moet gebruiken, betaal je maar een paar knaken. Waarom jij niet?

Wat me ook dwars zit, is zijn gevoel gelijk te hebben. Coursey is kwaad omdat het eten op een vliegveld zoveel kost. Dat is ook zo. Wanneer ik ga vliegen, neem ik mijn eigen lunch mee. Wanneer ik dat vergeet, is dat mijn probleem. Als je honger hebt, besteed je maar een paar duiten aan een boterham. Wat is daar mis mee?

Er zijn veel legitieme redenen te verzinnen om een klacht te hebben over vliegen. Overboeking en te volle vliegtuigen, gestoorde vertragingen, enzovoorts. Wij, het reizende volk, hebben het recht om te klagen omdat we betalende klanten zijn. En we hebben het recht om een dienst te eisen waarvoor we immers betalen. Let wel, betalen. Dezelfde regels gelden, of zouden moeten gelden wanneer het om technologie gaat.

Ik heb veel pixels besteed aan de slechte dienstverlening van AT&T en hun arrogante houding. Ik schop ook tegen Apple als dat moet (dat doen mijn collega’s gelukkig ook). Los van de vraag of er sprake is van vrijheid van meningsuiting en of ik voor eigen rechter mag spelen, voel ik dat ik het moreel recht heb om deze bedrijven aan te vallen, omdat als ik als klant betaal voor hun producten of diensten.

Wanneer ik 20 euro besteed aan internettoegang voor mijn iPhone, dan verdien ik het te krijgen. Maar ik verwacht niet van mijn provider dat ik het gratis krijg. Als ik een betalende onderneming ben, dan heb ik het recht te verwachten dat Apple geen rare zaken bij mij uithaalt op het gebied van beveiliging. Ja, ik ben een consumentenvertegenwoordiger, maar ik geloof dat klanten ook verantwoordelijkheid dragen. Een daarvan is realisme.

Laten we het hebben over AT&T en de nog steeds niet vervulde belofte van het 'tetheren' van de iPhone naar pc’s. Natuurlijk zou ik graag van die technologie gebruik willen maken. Maar als AT&T de toename in verkeer door tethering niet aankan, dan zou de leverancier het niet mogen aanbieden totdat het netwerk het aankan. Zouden ze dat niet doen, dan zou hun 3G-dienst nog slechter zijn dan die nu is – en dat wil wel iets zeggen. Ondertussen hebben betalende AT&T-klanten het recht te klagen over het netwerk van het bedrijf. Dat zou gewoon in orde gemaakt moeten worden.

Ik schrijf niet gratis, mijn collega’s doen dit ook niet en ik durf te wedden dat jouw netwerk en productcode ook niet gratis gebruikt kunnen worden. Ik weet het, sommigen van jullie gaan nu open source als argument aandragen.

Excuses, maar dat bewijst mijn punt. De invloed en kwaliteit van open source is de laatste jaren gegroeid en de business modellen zijn volwassen geworden. Nog niet zo lang geleden werd iedere fabrikant die het aandurfde een betaalde of gesponsorde versie van zijn software uit te brengen bedolven onder bergen kritiek. Maar dat gebeurt nu niet meer. De recessie heeft veel technische vaklui werkloos gemaakt, maar er zouden nog minder van hen aan het werk zijn als open source bedrijven bang zouden zijn om wist te maken. Juist zij investeren in nieuwe ontwikkelprojecten en een betere infrastructuur. Vraag maar aan de open source miljonairs van MySQL, of zij denken dat ontwikkelen gratis zou moeten zijn.

Ik moet denken aan het zelfhulpaforisme: “Laat het perfecte niet in de weg staan van het goede”. In dit geval zou ik willen zeggen: “Laat gratis niet in de weg staan van het mogelijke.”