Nieuws

Overstappen op open source: 5 tips

5x Aanbevolen

Gepubliceerd:24-11-2009 om 09:05 Auteur:Kristian van Tuil

Stel, je wilt als bedrijf overstappen op open source software. Wat levert dit op, waar moet je rekening mee houden en in hoeverre verschilt de implementatie van open source met die van closed source (proprietary) software?

Waar moet je nu eigenlijk op letten bij de overstap naar open source? Vijf zaken die absoluut niet uit het oog verloren mogen worden volgens Stefan Wildeboer, senior advisor van Ictivity, en adviseur Heike van der Krieke van DCE Consultants. Zij waren vorige week dinsdag aanwezig op het Open Source Conference in Amsterdam.

1. Kies een goede partner

Zonder goede partner ben je nergens. Doe zelf onderzoek en vraag bij relaties naar hun ervaringen met leveranciers van open source software. Controleer certificeringen en referenties van partners. “Niet elke certificering is hetzelfde en niet elke partner is even ‘certified’ als hij beweert. Kijk daarvoor uit”, waarschuwt Van der Krieke. Het voordeel van open source is dat het keuzes biedt. “Je hebt een onderhandelingspositie en hebt je handen vrij om zelf te kiezen wat je nodig hebt”, aldus Wildeboer die wijst op het wegvallen van vender lock-in bij open source. “Bouw ook een kwaliteitstoets in voor het selectietraject.”

2. Kijk of en welke open source je echt nodig hebt

Bepaal of open source echt iets is wat je niet kunt missen. Elk bedrijf heeft een andere motivatie om met open source te beginnen. Het kan gaan om kostenbesparing (TCO en ROI), maar ook kwaliteitsverbetering, bedrijfscontinuïteit, het kunnen verbeteren van software en koppeling van de systemen. Deze kunnen allen een rol spelen of een combinatie hiervan. Zo zullen overheidsinstanties vooral imago, digitale duurzaamheid en het bevorderen van marktwerking als belangrijkste uitgangspunten hebben.

Uiteindelijk hoeft en kan ook niet alles open source worden. “Hybride omgevingen zijn sowieso onvermijdelijk”, meent Wildeboer. En open source is niet geschikt voor iedere toepassing, zeker niet als het om bedrijfskritische specifieke processen gaat. “Open source richt zich op generieke functionaliteit. Op deze generieke laag kun je best een eigen bedrijfsproces bouwen, maar weinig doen dat vanaf de grond af aan”, waarbij Wilderboer als voorbeeld verwijst naar de medische industrie, die niet snel een project zal starten om naar de open source community te brengen, simpelweg omdat hun bedrijfsproces te specifiek en concurrentiegevoelig is.

3. Neem er de tijd voor

Open source kent vele varianten en vele aanbieders. Neem daarom de tijd om je op de verschillende producten te oriënteren. “Open source vergt anderhalf keer zoveel voorbereidingstijd in de oriëntatiefase”, zegt Van der Krieke. Open source biedt meer keuze in partners en kent een geheel ander businessmodel. “Neem die tijd om je dat eigen te maken en het door te laten dringen binnen de organisatie.”

De nieuwe hybride omgeving die ontstaat vereist sowieso meer aandacht. “Denk hierbij aan interoperabiliteit met andere applicaties”, zegt Wildeboer. Daarnaast moet je aan verandermanagement denken om alle aanpassingen te begeleiden (draagvlak en acceptatie zijn niet altijd optimaal) en zorgt open source mogelijk voor extra projecten en projectmanagement vanwege de conversie van functies, modellen en gegevens.

Bepaal vooraf de mate van ondersteuning en beheer die je organisatie wenst en stel een businesscase op. “Die is echt onmisbaar”, benadrukt Van der Krieke.

4. Kijk naar het redement

Open source draait eigenlijk maar om één ding en dat is het verschil in licentievorm. Dit verschil met proprietary software is ook het meest opvallende. Wildeboer: “Bij open source zijn de licentiekosten nul, heel gemakkelijk.” Daarnaast is het belangrijk om op bijvoorbeeld de beheertaken te letten. Deze worden bij closed source vaak uitbesteed, maar op de lange termijn kan het bij open source juist voordelig zijn om de kennis binnenshuis te houden.

Verder kan de implementatiefase door het pragmatisme dat open source biedt een stuk korter zijn dan bij closed source. Tot slot mag je als CIO ook de kwaliteit van de software niet uit het oog verliezen. Doordat deze op maat gemaakt en ondersteund kan worden door een brede community, ligt de kwaliteit van sommige open source oplossingen hoger dan van gesloten software.

Als voorbeeld van een besparing op TCO noemt Van der Krieke een bedrag van 120 euro per werkplek per jaar (totaal ruim 32.000 euro) toen de gemeente Amsterdam voor 268 arbeidsplaatsen een conversie maakte van MS Office 2000 naar OpenOffice 3.0.

5. Verdiep je erin, leer van de fouten van anderen

Wie met open source begint is echt niet de enige. Talloze bedrijven zijn je voorgegaan. Ga met hen in gesprek en vraag naar hun struikelblokken. Verdiep je vooraf in de juridische implicaties. Het kan geen kwaad om ook een jurist naar de licentieovereenkomst te laten kijken, zeker als het gaat om maatwerk.

Neem achteraf ook een moment om de kwaliteit van de implementatie inzichtelijk te maken. “Dit kun je zelf doen of met behulp van een externe audit voor certificering”, aldus Wildeboer.

Waar Van der Krieke tijdens de begeleiding van de implementatie naar OpenOffice tegenaan liep bij het project Open Amsterdam, was het nalopen van alle in gebruik zijnde macro’s, sjablonen en documenten die allen bekeken en soms geconverteerd moesten worden. “Ook moesten we 130 applicaties testen op compatibiliteit met OpenOffice en soms in samenspraak met de leverancier laten ombouwen.”