De term 'proprietary' heeft helaas geen volledig dekkende Nederlandse vertaling, anders dan dat iemand eigendomsrecht kan doen gelden op de betreffende software.

De Free Software Foundation (FSF) definieert elke software die niet aan de criteria van vrije software voldoet als 'non-free' ofwel propietary software. Dit betekent dat een individu of bedrijf de exclusieve auteursrechten op de software bezit. De broncode van deze software is niet vrij te wijzigen, te kopiëren of zelfs ook maar in te zien.

Fabrikanten van proprietary software geven alleen de machinecode vrij (de uitvoerbare code waar alleen computers mee overweg kunnen). De broncode, die ook voor mensen te begrijpen valt, houden ze achter. Daarnaast wordt via juridische weg een copyright en mogelijke patenten vastgelegd. Het is voor derden over het algemeen alleen mogelijk op legale wijze toegang te krijgen tot de broncode en aanpassingen te doen aan de software als ze een zogenaamd ‘non-disclosure agreement’ sluiten. Deze geheimhoudingsverklaring beschermt de fabrikant van de software tegen het verder verspreiden van de broncode.

Software is ‘proprietary’ als het voldoet aan een of meerdere van de onderstaande kenmerken:

• De gebruiker heeft niet de vrijheid het programma voor elk doel te gebruiken.
  
• De gebruiker is niet in staat de werking van het programma te bestuderen en wijzigingen te maken (heeft geen toegang tot de broncode).
  
• De gebruiker mag geen kopieën van de software maken.
  
• De gebruiker mag het programma niet verbeteren of verbeteringen aanbieden aan anderen.

Verschil met commerciële software

Proprietary software staat niet per se gelijk aan commerciële software, ook al gebruiken media en industrie de termen vaak door elkaar heen. Proprietary software kan gratis of tegen een vergoeding worden verstrekt, net als commerciële software. Maar commerciële software hoeft geen gesloten broncode te hebben; open source is ook mogelijk. De tegenhanger van proprietary of ‘closed source’ software (software met gesloten broncode) is dan ook open source software, en niet gratis software.

Toch zijn de meeste grote bekende commerciële software-pakketten wel degelijk ‘proprietary’: fabrikanten als Microsoft, Google, Adobe en Apple hebben hun enorme omzetten nu eenmaal te danken aan in eigen beheer ontwikkelde broncode die ze nadrukkelijk voor zichzelf houden. Het is nu eenmaal hun business model daaraan te verdienen; tenslotte hebben ze ook moeten investeren om de broncode te kunnen schrijven. Op dezelfde manier verdienen schrijvers en muzikanten aan hun auteursrechten. Hoewel slechts weinigen de leveranciers het recht betwisten te verdienen aan hun inspanningen, kleven er wel degelijk ook nadelen aan proprietary software, zoals bijvoorbeeld vendor lock-in.

Reageer